Do którego pokolenia dziedziczy się długi w świetle Kodeksu cywilnego?
Tak samo jak wiele innych kwestii związanych z windykacją i ochroną wierzytelności, pytanie o to, do którego pokolenia dziedziczy się długi, wymaga wnikliwego spojrzenia na przepisy. Szczególnie ważne dla prawa spadkowego są regulacje znajdujące się w Kodeksie cywilnym (k.c.).
Kilka słów wstępu
Zwróć uwagę, że w myśl art. 922 § 1 k.c. zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe zmarłego (innymi słowy: jego długi, np. z faktur albo tytułem odszkodowania) przechodzą w momencie jego śmierci na jedną bądź więcej osób zgodnie z przepisami art. 922 i następnych k.c. Tym samym nie jest możliwe dziedziczenie pasywów w oddzieleniu od aktywów (nie może dojść do sytuacji, w której spadkobiercy A przypadłyby wszystkie długi i ¼ aktywów, a spadkobiercy B – ¾ aktywów).
Warto pamiętać, że spadek otwiera się w momencie śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.), a nabycie go następuje w tej samej chwili (art. 925 k.c.). Tym samym do przejścia praw i obowiązków majątkowych na dziedzica nie jest wymagane orzeczenie sądu (tak samo jak do ważności umowy, np. sprzedaży wierzytelności, nie jest potrzebne sądowe zatwierdzenie). Czym innym jest natomiast samo stwierdzenie nabycia spadku oraz jego późniejszy dział.
Ustawowa kolejność
Gdy dochodzi do dziedziczenia ustawowego, jako pierwsi powołani są małżonek i dzieci zmarłego (art. 931 § 1 k.c.). Gdyby któreś z dzieci spadkodawcy nie dożyło chwili otwarcia spadku, udział, który by mu przypadał, należy się jego dzieciom (wnukom spadkodawcy) w równych częściach. Regulację tę stosuje się także do dalszych zstępnych (prawnuków itd.) – nie ma tutaj żadnego ograniczenia, ponieważ kluczowa pozostaje więź pokrewieństwa. Zwróć uwagę, iż w ten sposób mogą powstać bardzo niewielkie udziały w spadku, które mimo wszystko łączą się z odpowiedzialnością za długi.
Jeśli brak jest zstępnych (np. dzieci i wnuków) zmarłego, do spadku po nim powołani są jego rodzice oraz mąż bądź żona (art. 932 § 1 k.c.). Jeśli brak zstępnych i małżonka, całość spadku nabywają rodzice zmarłego po ½ (art. 932 § 3 k.c.). W sytuacji, gdy ojciec bądź matka spadkodawcy nie dożyli chwili, w której otworzył się spadek, udział, który przypadłby temu rodzicowi, „przechodzi” na rodzeństwo spadkodawcy i dzieli się na równe części (np. trzech braci dostanie po 1/3 udziału rodzica).
W przypadku, gdyby któreś z rodzeństwa zmarłego nie dożyło otwarcia spadku po nim, lecz pozostawiło dzieci bądź dalszych zstępnych, udział spadkowy tego brata lub siostry przypada jego zstępnym. Dzieli się go na tyle części, ilu jest zstępnych (art. 932 § 5 k.c.).
Jak widzisz, przepisy nie wprowadzają limitu pokoleń, które dochodzą do spadku. Prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na kolejne osoby w sposób określany czasem jako „efekt domina”. Mówi się także o „kaskadowym” przechodzeniu długów na kolejne osoby powołane do dziedziczenia z ustawy.
Dobrym pomysłem, zwłaszcza gdy scheda obejmuje wartościowe przedmioty i prawa majątkowe, jest sięgnięcie po profesjonalne doradztwo prawne. Zapewniamy merytoryczne wsparcie zarówno dla spadkobierców, jak i wierzycieli. Stawiamy na produktywne negocjacje i rozwiązania ugodowe. Dzięki temu udaje się zredukować konflikt (np. z dłużnikami zmarłego) i wypracować racjonalne rozwiązania.
Źródło: https://empira.pl/
